Jak się zachować w sytuacji, gdy znajdziemy niebezpieczny ładunek?

Bogata historia Polski wyjaśnia przypadki tak często odnajdywanych pozostałości wojennych na ziemiach województwa śląskiego, w tym także na ziemiach naszego powiatu. Chociaż od zakończenia działań II Wojny Światowej minęło ponad pół wieku, to nadal w życiu codziennym spotykamy się z jej pozostałościami. Znajdujemy wiele przedmiotów mających znamiona uzbrojenia wojskowego. Znajomość historii i upływający czas nie gwarantują nam jednak bezpieczeństwa. Czy wiemy jak należy zachować?

Należy mieć świadomość, że materiały wybuchowe stosowane w technice wojskowej w praktyce są całkowicie odporne na działanie warunków atmosferycznych i niezależnie od daty produkcji zachowują swe właściwości wybuchowe. W takim przypadku nasza nadmierna ciekawość może doprowadzić do wielu niepotrzebnych nieszczęść, a nawet śmierci.

W powiecie mikołowskim niewybuchy lub niewypały wykopywane są najczęściej podczas prac ziemnych. 26 lutego na ul. Waryńskiego w Mikołowie podczas prac kanalizacyjnych pracownicy firmy wykopali pocisk artyleryjski pochodzący prawdopodobnie z czasów II Wojny Światowej. Był on przerobiony na bombę lotniczą. Na czas zabezpieczenia ładunku i przejęcia go przez saperów ewakuowano część pobliskiego szpitala, szkołę i zamknięto drogi. 10 marca w Wyrach na ul. Kopaniny odnaleziono kolejny niewybuch w postaci pocisku artyleryjskiego. Na pocisk wcześniej przypadkowo wykopany podczas prac ziemnych, natknął się przechodzień. Mężczyzna powiadomił odpowiednie służby, choć najpierw sam próbował zniwelować zagrożenie przenosząc niebezpieczne znalezisko.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę, jak należy zachować się w przypadku ujawnienia niebezpiecznego ładunku w postaci niewybuchu lub niewypału.

Za przedmioty wybuchowe uważa się wszelkiego rodzaju przedmioty pochodzenia wojskowego, które ze względu na swe właściwości wybuchowe grożą niebezpieczeństwem przy niewłaściwym obchodzeniu się z nimi (ruszanie, rozkręcanie rzucanie itp.). Są to w szczególności:

  • zapalniki,
  • pociski,
  • bomby lotnicze,
  • naboje artyleryjskie i karabinowe,
  • granaty,
  • miny wszelkich typów,
  • ładunki materiałów wybuchowych,
  • złom metalowy zawierający resztki materiałów wybuchowych.

Za przedmioty niebezpieczne uważa się wszelkiego rodzaju urządzenia (materiały pochodzenia wojskowego, przemysłowego lub innego, które mając właściwości łatwopalne, żrące, trujące grożą niebezpieczeństwem przy manipulowaniu lub zetknięciu się z powietrzem albo wysoką temperaturą.

Zaliczyć do nich można:

  • płyn łatwopalny, żrący i trujący,
  • zawartość butli stalowych, gaśnic,
  • resztki rozmaitych substancji w aparaturze laboratoryjnej

Pojęcie niewybuchu odnosi się do środków zawierających materiał wybuchowy o charakterze kruszącym lub analogicznych, w których wybuch ma charakter detonacji ale również, oprócz środków bojowych, mogą to być też cywilne, niszczące materiały wybuchowe (stosowane np. w kopalniach), oraz szereg innych środków pirotechnicznych, jak środki uruchamiające mechanizmy lub stosowane w celach widowiskowych. Za niewybuchy uznaje się czasami także przedmioty, które mogą detonować mimo że pierwotnie nie były do tego przeznaczone. Niewybuchem jest np. poduszka powietrzna z rozbitego samochodu, która nie zadziałała i dlatego w każdej chwili może eksplodować.

Niezachowanie należytych środków bezpieczeństwa po odnalezieniu niewybuchu/niewypału, niewłaściwe postępowanie wynikające z braku świadomości o grożącym niebezpieczeństwie może doprowadzić do wielu nieszczęść, a nawet do śmierci. Miejsce znalezienia niewybuchu należy w sposób wyraźny oznaczyć, zabezpieczyć przed dostępem osób postronnych i niezwłocznie przekazać informację o znalezisku odpowiednim służbom.

 

ZASADY POSTĘPOWANIA W PRZYPADKU ZNALEZIENIA NIEWYPAŁU LUB NIEWYBUCHU

 

Kategorycznie nie wolno znalezionych niewybuchów/niewypałów podnosić, odkopywać, przenosić, a także wrzucać ich do ognia, ani do miejsc takich jak stawy, jeziora, rowy!

ZASADY ZGŁOSZEŃ

W przypadku znalezienia niewybuchu lub niewypału należy powiadomić :

- POLICJĘ – tel. 997, 112

- STRAŻ POŻARNĄ - tel.998, 112

-  Powiatowe Centrum Zarządzania Kryzysowego (PCZK) – tel. 112  ( w Mikołowie 32 326-04-30, 798-717-178)

OSOBY PRZEKAZUJĄC ZGŁOSZENIE /ZAWIADOMIENIE POWINNY PODAĆ DYŻURNEMU POLICJI:


- opis przedmiotu (długość, średnica);
- dokładne miejsce i data wykrycia;
- dane osoby, która wykryła niewybuch i może wskazać dokładne miejsce jego położenia.


Również należy powiadomić Policję o każdym wypadku powstałym w skutek działania tych przedmiotów. Za pilne zgłoszenia należy uważać takie, które donoszą o wykryciu przedmiotów wybuchowych i niebezpiecznych, które stanowią szczególne niebezpieczeństwo dla ludzi.
Pilne zgłoszenia będą realizowane natychmiast, to znaczy nie później niż w ciągu 24 godzin, pozostałe realizuje się nie później niż w ciągu 72 godzin.

Po zgłoszeniu należy w miarę możliwości zabezpieczyć teren przed dostępem dzieci i innych osób.

 

Zadania (przedsięwzięcia, czynności) realizowane przez jednostkę Policji:

  1. Przyjęcie informacji o zdarzeniu.
  2. Wysłanie na miejsce zdarzenia patrolu w celu zebrania dodatkowych, szczegółowych informacji związanych ze zdarzeniem oraz zabezpieczenia miejsca ujawnienia niewypału lub niewybuchu.
  3. Powiadomienie patrolu saperskiego oraz, w zależności od zaistniałej sytuacji, innych służb i inspekcji.
  4. W razie potrzeby w trybie alarmowym skierowanie na miejsce zdarzenia dodatkowych funkcjonariuszy.
  5. W razie potrzeby powołanie i organizacja pracy doraźnego sztabu kryzysowego.
  6. Przeprowadzenie czynności wyjaśniających (dochodzeniowo-śledczych